عصر حاضر عصر ارتباطات متقابل علمی است عصری که در آن بدون برخورداری از دانش بروز دنیا در حوزه علوم سلامت امکان پیشبرد اهداف عالی بهداشتی و درمانی امکان پذیر نیست. بنابراین هدف حاضر با هدف مروری بر رویکرد تجاری سازی علمی برون دادهای آموزش سلامت صورت گرفته است. مطالعه حاضر از نوع مروری از طریق شناسایی مولفه های تجاری سازی علمی، تجاری سازی آموزش، تجاری سازی آموزش در حوزه علوم بهداشتی و درمانی از بازه زمانی سال های الی توسط جستجو در پایگاه های صورت گرفت. بعد از مراحل جستجو، دو مرحله غربالگری و اعمال معیارهای ورود و خروج در نهایت 19 مقاله یافت شد. که با استفاده از طبقه بندی مولفه های تجاری سازی یافته ها ارائه شد. نتایج نشان داد که جهت دستیابی به تعامل هدفمند آموزشی و پژوهشی در دانشگاه های علوم پزشکی نیازمند ارائه و دریافت برون دادهای علمی دانشگاه های کشورهای مختلفی وجود دارد. بسترسازی جهت رویکرد ملی و بین المللی تجاری سازی علمی یک ضرورت مسلم است که نیازمند اعمال سیاست های خرد و کلان در حوزه سلامت می باشد ارتباط متقابل با اهداف تعیین شده برای ایجاد درآمد، ارائه خدمت، دریافت مراقبت ها، بروزرسانی تجهیزات بهداشتی و درمانی، بکارگیری فناوری های نوین، توسعه نیروی انسانی، ایجاد سطوح رقابت و. . . بدون برخورداری از دیدگاه تجاری سازی علمی امکان پذیر نمی باشد.

هدف: این پژوهش با هدف بررسی میزان توجه به برون داد های علمی پژوهشگران ایرانی با محوریت ویروس کرونا و ویروس های هم خانواده در رسانه های اجتماعی صورت پذیرفته است. روش شناسی: پژوهش حاضر نوعی مطالعه توصیفی است که با استفاده از شاخص های علم سنجی و آلتمتریکس انجام شده است. جامعه پژوهش شامل 968 برون داد علمی است که طی سال های مختلف توسط پژوهشگران ایرانی درخصوص ویروس کرونا یا ویروس های هم خانواده آن نوشته شده است. یافته ها: 38 درصد از برون دادهای علمی پژوهشگران ایرانی، 3322 بار در رسانه های اجتماعی، 206 بار در اخبار و بلاگ ها، 39 بار در اسناد سیاست گذاری و پتنت ها، 12 بار در سایر منابع و سه بار در منابع علمی مورد توجه قرار گرفته اند. میانگین نمرات آلتمتریک مقالات ایرانی منتشرشده درخصوص ویروس کرونا برابر با 6. 9 است و بیشترین میزان توجه به این مقالات در رسانه اجتماعی توئیتر اتفاق افتاده است. همچنین بین نمره آلتمتریک مقالات و تعداد استنادهای دریافتی آنان رابطه آماری معناداری مشاهده نشد. نتیجه گیری: مقالاتی با موضوعات درمان کرونا با استفاده از سلول های بنیادی، مبارزه ایرانیان با کووید 19 با وجود تحریم ها، نحوه عملکرد بویایی افراد در هنگام ابتلا به کووید 19، و تأثیر کووید 19 بر سکته مغزی بیماران که طی ماه های اخیر توسط پزشکان، پژوهشگران و حتی عامه مردم مورد توجه بوده در شبکه های اجتماعی نیز بیشترین حضور را داشته اند.

مقدمه: با توجه به قابلیت های سنجه های جایگزین و سرعت آن ها در ارزیابی برون دادهای علمی و همچنین، اهمیت رسانه های اجتماعی در برقراری ارتباطات علمی و اشاعه یافته های پژوهشی، هدف از انجام پژوهش حاضر، تعیین بهره مندی پژوهشگران حوزه انفورماتیک پزشکی از رسانه های اجتماعی و شناسایی مقالات برتر بر اساس نمره آلتمتریک و تعیین رابطه میان وجود مقاله های پژوهشگران در رسانه های اجتماعی و عملکرد استنادی آن ها بود.روش بررسی: این مطالعه به صورت توصیفی، با رویکرد علم سنجی و با استفاده از روش آلتمتریکس انجام گرفت. جامعه پژوهش را مقالات حوزه انفورماتیک پزشکی در سال 2014 که دارای شناساگر دیجیتالی اشیا منتشر شده در چهار نشریه هسته بودند، تشکیل داد. هر مقاله با Altmetric.com مطابقت داده شد و از آزمون همبستگی Spearman جهت تجزیه و تحلیل داده ها استفاده گردید.یافته ها: Mendeley، Twitter، Facebook، CiteULike، Blog،  Google Plus و News outlet  از جمله رسانه های اجتماعی بودند که بیشتر توسط پژوهشگران جهت به اشتراک گذاری برون دادهای علمی مورد استفاده قرار گرفتند. یافته ها حاکی از وجود رابطه معنی دار مثبتی بین بیشتر شاخص های آلتمتریکس و تعداد استنادات دریافتی در Web of Science بود.نتیجه گیری: رسانه های اجتماعی می توانند تاثیر مثبتی بر میزان استناد به مقالات علمی داشته باشند. بنابراین، محققان حوزه انفورماتیک پزشکی در جهت جستجوی بهتر اطلاعات و همچنین، افزایش استناد به فعالیت های علمی خود، می توانند از رسانه های اجتماعی استفاده نمایند. بدین منظور، آثار خود را در رسانه های اجتماعی مختلفی به اشتراک می گذارند.

هدف: تحلیل وضعیت موجود در تولید علم و سیاست گذاری های مناسب به منظور ارتقای سطح کمّی و کیفی آنها، در افزایش سطح تولیدات علمی کشور تأثیر به سزایی دارد. این مطالعه قصد دارد گذشته از توجه به تعداد انتشارات و استنادات، شاخص های دیگری را مورد توجه دهد تا دید جامع تری درخصوص رشد هم زمان یا ناهم زمان کمیت و کیفیت علم در ایران حاصل گردد. روش شناسی: این پژوهش ازنظر هدف، کاربردی؛ به لحاظ رویکرد، کمّی بوده و ازنظر شیوه گردآوری داده ها در دسته تحقیقات توصیفی جای می گیرد. این مطالعه تلاش دارد با رویکرد علم سنجی و شاخص های مرتبط، به ارزیابی رشد کمّی و کیفی برون دادهای علمی جمهوری اسلامی ایران طی سال های 2010 تا 2021 بپردازد. یافته ها: در فاصله زمانی سال های 2010 تا 2021 در تعداد کل مقالات منتشرشده ایران در وب آوساینس و نیز شاخص های کیفی وابسته به آن رشدهای چندبرابری به وجود آمده است. در بُعد مجلات نیز شاخص های کمّی و کیفی مانند تعداد مجلات نمایه شده در پایگاه اس جی آر و شاخص SNIP نیز رشد چندبرابری را تجربه کرده اند. نتیجه گیری: رشد کیفیت تولیدات علمی ایران در سال های مورد مطالعه از رشد کمیت آنها پیشی گرفته است. حفظ و برنامه ریزی برای تقویت و تداوم این روند و نیز توجه سایر مؤلفه ها و شاخص های اثربخشی پژوهش ها ضرورت دارد.

هدف اصلی پژوهش، بررسی تاثیر مهاجرت بر برون دادهای علمی در میان پژوهشگران ایرانی در بازه زمانی2001 تا 2013 است. پژوهش حاضر از نوع پیمایشی با رویکرد تحلیل استنادی و وب سنجی است. همچنین جامعه مورد مطالعه در این پژوهش، 7000 نفر از نویسندگان ایرانی دارای مقاله در پایگاه ISI هستند که بنابر جدول مورگان حدود 400 نفر از این نویسندگان به عنوان نمونه، مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که نیمی از مهاجران ایرانی هم زمان بین ایران و خارج از کشور فعالیت دارند. همچنین غالب مهاجران ایرانی را مردان تشکیل داده اند که مهاجرت خود را از مراکز دانشگاهی به سمت آمریکا آغاز کرده اند.سایر یافته ها نیز بیان می کند که میزان رشد کیفی تولیدات مهاجران با رشد کمی آن ها همراه نبوده است. بر این اساس، به سیاست مداران توصیه می شود تا با نظرسنجی دقیق از پژوهشگران، جریان مهاجرت را به نفع کشور مبدا و در راستای افزایش کمی و کیفی تولیدات علمی کشور سوق دهند.

زمینه و هدف: مطالعه برون داد های علمی با استفاده از شاخص های علم سنجی، ابزاری موثر جهت درک تحقیقات علمی است. هدف پژوهش حاضر دیداری سازی برون دادهای پژوهشی بین المللی قلمرو موضوعی SMA است. روش بررسی: پژوهش حاضر از نوع کاربردی با رویکرد تحلیلی و با استفاده از شاخص های علم سنجی انجام شده است. جامعه ی پژوهش حاضر، تعداد 4217 مدرک در پایگاه WOS، در قلمرو موضوعی SMA در بازه زمانی 1946 تا پایان 2018 است. جهت مشخص کردن کلیدواژه های اصلی از سرعنوان های موضوعی پزشکی (مش) و برای یکدست سازی واژگان از نرم افزارRavar Matrix و جهت دیداری سازی نیز از نرم افزار VOSviewer، HistCite و Excel استفاده شده است. یافته ها: تعداد 91 کشور در تولید برون دادهای علمی قلمرو مذکور مشارکت داشته اند که در بین کشورهای تاثیرگذار، کشور آمریکا بیشترین همکاری علمی را با دیگر کشورها دارد. تعداد 946 مجله ی مهم شناسایی شد که مجله ی Human Molecular Genetics SMA دارای بالاترین مدرک و استناد است. مقالات قلمرو موضوعی SMA مجموعا دارای 6097 کلیدواژه است که کلیدواژه ی Spinal Muscular Atrophy (SMA) دارای بیشترین فراوانی و موضوع هسته در 9 کشور تاثیرگذار در این قلمرو است. تعداد کل مقالات قلمرو مذکور، 8505 مورد است. کشور ایران با میزان 0/58 درصد از کل تولیدات علمی در جایگاه بیست و نهم قراردارد. نتیجه گیری: سیر صعودی روند پژوهش های علمی قلمرو SMA، نشانگر اهمیت روزافزون این قلمرو در جهان است. با توجه به رشد بین المللی پژوهش در قلمرو مذکور و اهمیت مشارکت پژوهش های بین المللی، پژوهشگران کشورمان باید به همکاری علمی توجه بیشتری نشان دهند.

هدف: هدف از انجام این پژوهش ارزیابی برون دادهای علمی پژوهشگران ایرانی در حوزه مهندسی کامپیوتر است. روش شناسی: پژوهش حاضر از نوع پژوهش های کاربردی علم سنجی است که با روش کتابخانه ای انجام شده است. جامعه پژوهش شامل تعداد 32108 رکورد از برون دادهای علمی ایران در حوزه مهندسی کامپیوتر از سال 1985 تا سال 2020 است که در پایگاه استنادی وب آو ساینس نمایه شده است. یافته ها: یافته های پژوهش نشان داد دانشگاه های آزاد اسلامی و دانشگاه امیرکبیر با بیشترین رکورد برترین سازمان ها از نظر تولید علم در حوزه مورد نظر می باشند. مطالعه مربوط به کشورهای مشارکت کننده در تولیدات علمی ایران در حوزه مهندسی کامپیوتر نشان داد که ایالات متحده آمریکا با 1548 رکورد بیشترین مشارکت را در تولیدات علمی ایران حوزه مذکور دارا می باشد. مجله LECTURE NOTES IN COMPUTER SCIENCE به عنوان مجله پرتولید ایران در حوزه مهندسی کامپیوتر شناخته شد. همچنین بیشترین تولیدات علمی ایران در حوزه مهندسی کامپیوتر در مباحث مهندسی، ارتباطات راه دور و ریاضیات انجام شده است. نتیجه گیری: نتایج مربوط نشان داد که برون دادهای علمی ایران در حوزه مهندسی کامپیوتر رو به افزایش است. همچنین نتایج مربوط به همکاری علمی پژوهشگران نشان داد که در تولید علم مربوط به این حوزه کشور ایران با پژوهشگران 100 کشور مشارکت علمی داشته است که بیشترین میزان مشارکت با کشورهای آمریکا، کانادا و استرالیاست. همچنین پژوهشگران حوزه مهندسی کامپیوتر کشور تولیدات علمی خود را در 4835 مجله مختلف نمایه شده در پایگاه های وب آو ساینس منتشر کرده اند. همچنین با توجه به یافته مشخص شد که ایران رتبه 19 در جهان را در این حوزه دارد که جایگاه مناسبی است.

برون دادهای علمی که به گزارش یافته های پژوهش های علمی می پردازند، نقشی مهم در ارتقای دانش، پیشرفت علمی و ترویج پژوهش ها در جوامع علمی ایفا می کنند. بدین دلیل، هدف از انجام این پژوهش، تحلیل وضعیت برون دادهای علمی دانشگاه علامه طباطبائی و بازنمود آن ها در قالب نقشه های علمی بود که با استفاده از روش پژوهشی علم سنجی انجام شد. جامعه آماری این پژوهش همه برون دادهای پژوهشی (مقالات بین المللی، کتاب ها، پایان نامه ها/رساله ها، مقالات مجلات داخلی و طرح های پژوهشی) دانشگاه علامه طباطبائی بین سال های 1353 تا 1403، به تعداد 69420 عنوان بودند. این برون دادها بیشتر به زبان فارسی و انگلیسی و تعدادی نیز در دیگر زبان ها همانند فرانسوی، عربی، اسپانیایی و جز آن ها تدوین شده اند. در این پژوهش به منظور گردآوری داده های موردنیاز پژوهش از ابزارهای تحلیلی پایگاه های استنادی، گزارش های سامانه های پژوهشی دانشگاه و ابزارهای علم سنجی استفاده شد. برای ترسیم جداول از نرم افزار اکسل و برای تحلیل شاخص های مرکزیت و ترسیم نقشه های علمی از نرم افزارهای یو سی آی نت و وی. اُ. اِس. ویور استفاده شد. یافته های پژوهش نشان داد، از 3227 مقاله بررسی شده، تعداد 1091 مقاله (6/18 درصد) در حوزه علوم اجتماعی، 666 مقاله (4/11 درصد) در حوزه پزشکی و 493 مقاله (4/8 درصد) در حوزه علوم رایانه منتشر شده اند. درزمینة انتشار کتاب، دانشکده ادبیات فارسی و زبان های خارجی با 1170 کتاب در رده نخست قرار داشت. دانشکده های روانشناسی و علوم تربیتی با 835 کتاب و مدیریت و حسابداری با 656 کتاب در رده های دوم و سوم قرار گرفتند. بررسی پایان نامه ها/رساله های دانشگاه نشان داد کلیدواژه های ایران، آموزش، یادگیری، کیفیت زندگی، رشد اقتصادی، رضایت شغلی و جز آن ها بیشتر به کاررفته اند. بررسی مقالات در مجلات داخلی و خارجی فاقد نمایه بین المللی دانشگاه نشان داد، کلیدواژه های ایران، اثربخشی، دانشجویان و ارزیابی کیفیت بسامد بالایی داشتند. بیشتر طرح های پژوهشی دانشگاه علامه طباطبائی در موضوعات رضایت تحصیلی، وضعیت اشتغال، فعالیت های اجتماعی دانشجویان تدوین شده اند. درمجموع می توان بیان داشت، ترسیم نقشه های علمی می تواند در افزایش اعتبار و شفافیت نتایج پژوهش ها، توسعه و پیشرفت درزمینة پژوهشی و افزایش رؤیت پذیری برون دادهای علمی نقش بسزایی ایفا نماید.

مقدمه: ارزیابی کمی برون داد علمی، از مهم ترین شاخص های ارزشیابی فعالیت های پژوهشی است. یکی از کارآمدترین شیوه های بررسی برون داد علمی، ارزیابی مقالات نمایه شده در پایگاه های اطلاعاتی معتبر است. هدف این پژوهش ترسیم نقشه برون دادهای علمی بیماری های تیروئید در ایران و خاورمیانه طی سال های 2007 تا 2013 بود.مواد و روش ها: روش پژوهش حاضر، تحلیلی با رویکرد علم سنجی بود. جامعه این پژوهش را کلیه برون دادهای علمی نمایه شده در زمینه بیماری های تیروئید در پایگاه Web of Science طی سال های 2007 تا 2013 تشکیل می داد. تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار اکسل انجام و برای ترسیم نقشه متون علمی از نرم افزار علم سنجی هیست سایت استفاده شده است.یافته ها: از مجموع 2294 مورد بازیابی شده، 7374 نویسنده با وابستگی 1339 موسسه در 700 نشریه و با 6 قالب، متون خود را به چاپ رسانده اند. نشریه تیروئید بیشترین استنادهای منطقه ای و جهانی را به خود اختصاص داد. کشور ترکیه با 60.7 درصد در رتبه اول، ایران با 17 درصد در رتبه دوم بیشترین برون داد علمی را در خاورمیانه داشتند. در نقشه علمی نیز براساس شاخص استناد منطقه ای و جهانی برای هر کدام 5 خوشه تشکیل شده بود.نتیجه گیری: براساس این یافته ها، ایران با 17 درصد به عنوان دومین کشور خاورمیانه در بروندادهای علمی بیماری های تیروئید معرفی شد که این میزان نسبت به اهمیت این بیماری بسیار ناچیز است. افزایش برون دادهای علمی در دانشگاه ها و مراکز پژوهشی نیازمند برنامه ریزی و به کارگیری بسترهای لازم است. امید است که پژوهش گران کشورمان در زمینه بیماری های تیروئید در سال های آتی به رتبه اول منطقه دست یابند.

مقدمه: هم نویسندگی یکی از مصادیق همکاری علمی است که محققان به منظور تولید آثار با کیفیت تر، امکانات، اطلاعات و توانایی های خود را به اشتراک می گذارند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل ساختار شبکه هم نویسندگی پژوهشگران ایرانی حوزه پرستاری از منظر شاخص های خرد و کلان تحلیل شبکه ی اجتماعی انجام گردید. روش بررسی: این مطالعه از نوع توصیفی بود و با رویکرد علم سنجی انجام شد. پس از جستجوی واژه ی «Nursing» در فیلد موضوع پایگاه Web of Science، 2036 پیشینه از آثار پژوهشگران ایرانی در بازه زمانی سال های 2013 تا 2018 بازیابی گردید که جامعه تحقیق را تشکیل داد. داده های مربوط در پنج فایل 500 رکوردی در قالب متن ساده (Plain text) استخراج شد. یافته ها: انتشار آثار علمی با موضوع پرستاری توسط محققان ایرانی در بازه زمانی مورد نظر رو به رشد بود. دانشگاه های علوم پزشکی تهران، آزاد اسلامی و علوم پزشکی شهید بهشتی، پرتولیدترین دانشگاه های ایرانی در این حوزه بودند. بررسی شبکه از منظر شاخص های خرد نشان داد که «احمدی، عباس زاده، برهانی، عبادی و محمدی»، موثرترین نویسندگان شبکه به شمار می روند. بر اساس داده های بازیابی شده، این نویسندگان، پرکارترین نویسندگان نیز بودند. مقادیر شاخص های کلان برای شبکه مذکور به صورت چگالی 02/0، ضریب خوشه بندی 67/1، میانگین فاصله 175/3 و قطر شبکه 7 به دست آمد. نتیجه گیری: این شبکه از منظر شاخص های علم سنجی انسجام کافی را ندارد. همچنین، عمده همکاری های علمی در سطح داخلی بوده و کمتر با پژوهشگران خارجی اشتراک علمی صورت گرفته است.